ISO/IEC 17025 ve ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemleri standartlarına göre, ölçüm cihazlarının yalnızca yılda bir kez kalibrasyon laboratuvarına gönderilmesi yeterli değildir. Kalibrasyonlar arasındaki 12 aylık sürede terazide oluşabilecek mekanik aşınma, darbe veya ortam değişikliklerinden kaynaklanan kaymaları (drift) tespit etmek için 'Ara Kontrol' (Intermediate Check) yapılması zorunludur.
Ara Kontrol Frekansı Nasıl Belirlenir?
Ara kontrol periyodu, terazinin kullanım sıklığına ve ölçülen ürünün kritiklik derecesine göre belirlenir. İlaç ve hassas kimya laboratuvarlarında günlük veya haftalık rutin kontroller uygulanırken, genel endüstriyel üretim hatlarında aylık kontroller yeterli görülebilir.
| Sektör / Uygulama | Terazi Tipi | Tavsiye Edilen Frekans | Kullanılan Etalon Sınıfı |
|---|---|---|---|
| İlaç AR-GE & Kalite Kontrol | Analitik (0,1 mg) | Günlük / Her Vardiya | E2 veya F1 Sınıfı |
| Gıda & Kimya Laboratuvarı | Hassas (1 mg - 10 mg) | Haftalık | F1 veya F2 Sınıfı |
| Üretim & Paketleme Hattı | Endüstriyel Baskül | Aylık | M1 Sınıfı |
| Ağır Sanayi & Lojistik | Taşıt Kantarı (50 t) | Üç Aylık | M1 Döküm Blok Kütle |
TS EN ISO/IEC 17025 Madde 7.7 uyarınca kontrol sonuçları grafiksel olarak izlenmelidir.
Kabul Kriteri ve Sapma Limitlerinin Hesaplanması
Ara kontrolde kullanılan etalon kütlenin konvansiyonel kütle değeri ($m_c$) teraziye yüklendiğinde okunan değer ($I$) arasındaki fark, maksimum izin verilen hatayı (MPE) veya laboratuvarınızın proses toleransını geçmemelidir. Genelde kabul sınırı: $|I - m_c| \le \sqrt{U_{kal}^2 + mpe_{etalon}^2}$ formülü ile hesaplanır.
Kaynak: ISO/IEC 17025:2017 Ölçme ve Deney Laboratuvarlarının Yetkinliği İçin Genel Gereklilikler Madde 7.7.2.
Sık Sorulan Sorular
1 Ara kontrolde kullanılan kütlelerin kalibrasyonu şart mıdır?
Evet. Ara kontrolde kullanılan etalon kütlelerin izlenebilir bir kalibrasyon sertifikasına sahip olması zorunludur.
2 Ara kontrol sonucu limit dışı çıkarsa ne yapılmalıdır?
Terazi derhal karantinaya alınmalı, son başarılı ara kontrolden bu yana yapılan tüm ölçümler geriye dönük risk değerlendirmesine tabi tutulmalıdır.
İlgili rehberler
İlgili ürünler
Teknik destek
Bu rehber sorunuzu tam karşılamadıysa cihazınızın bilgilerini iletin; uygun doğruluk sınıfını birlikte belirleyelim.